APTITUDE – ważny krok w stronę Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej

APTITUDE (akronim od słów: Advanced Project for Trusted Identity Technologies and Unified Digital Ecosystem) to jeden z dużych europejskich projektów pilotażowych, tzw. Large-Scale Pilots (LSP). Jego celem jest uruchomienie i przetestowanie rozwiązań technicznych dla Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej (EUDI Wallet) – narzędzia, które w przyszłości pozwoli mieszkańcom UE potwierdzać swoją tożsamość cyfrowo i korzystać z wielu usług publicznych oraz komercyjnych na całym jej obszarze w sposób prosty i bezpieczny.

Do projektu, współfinansowanego z unijnego programu Cyfrowa Europa i koordynowanego przez francuskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, przystąpiły instytucje publiczne oraz podmioty prywatne z 11 państw Unii Europejskiej oraz z Ukrainy. Polskę reprezentują: Ministerstwo Cyfryzacji, Centralny Ośrodek Informatyki, Polski Standard Płatności sp. z o.o., Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A., PKO BP S.A., ING Bank Śląski S.A. oraz PKO Leasing S.A.

Pilotaż APTITUDE bazuje na doświadczeniach i rezultatach wcześniejszych Large-Scale Pilots, takich jak NOBID, DC4EU, POTENTIAL i EWC. Wszystkie te inicjatywy wspierają realizację Cyfrowej Dekady UE (strategicznej inicjatywy, która ma na celu transformację cyfrową Unii Europejskiej do 2030 roku) oraz budowę jednolitego rynku cyfrowego – tak, by usługi cyfrowe były dostępne i bezpieczne niezależnie od kraju, w którym mieszkamy.

Udział w LSP APTITUDE pozwala krajom-uczestnikom, przygotować się do wprowadzenia europejskiego portfela tożsamości cyfrowej, co ma nastąpić do 24 grudnia 2026 r.

W tym kontekście do głównych zadań pilotażu należą: stworzenie i przetestowanie europejskich portfeli tożsamości cyfrowej; sprawdzenie, jak te portfele działają w różnych krajach UE (tzw. interoperacyjność) i na koniec przetestowanie ich działania w czterech praktycznych obszarach, związanych m.in. z podróżami i płatnościami. Co ważne, finalnie państwa członkowskie same zadecydują, jakie usługi będą oferować ich portfele, a obywatele sami wybiorą, które konkretnie dane (tzw. atrybuty) udostępnią i z których oferowanych usług chcą skorzystać.

Podsumowując: Efektem prac konsorcjum APTITUDE ma być interoperacyjny, bezpieczny i przyjazny w obsłudze portfel cyfrowy, który:

• pozwoli obywatelom samodzielnie decydować, jakie dane i komu udostępniają,
• będzie zawierał różne cyfrowe dokumenty i poświadczenia,
• umożliwi korzystanie z usług publicznych i komercyjnych na terenie całej UE.

W ramach APTITUDE testowane są cztery grupy usług:

1. Cyfrowe poświadczenia podróży (Digital Travel Credential, DTC)
   – czyli elektroniczny odpowiednik dokumentu podróży, umożliwiający sprawniejsze przekraczanie granic.
2. Bilety i odprawa
   – obsługa cyfrowych kart pokładowych, odpraw i rezerwacji, meldunków hotelowych.
3. Mobilny dowód rejestracyjny pojazdu (mobile Vehicle Regitration Certificate, mVRC)
   – cyfrowy dokument potwierdzający własność pojazdu lub jego wynajem.
4. Płatności i bankowość
   – usługi związane z bezpiecznym uwierzytelnianiem oraz autoryzacją transakcji.

Specjaliści i specjalistki Centralnego Ośrodka Informatyki pracują nad trzema z wymienionych obszarów: cyfrowymi poświadczeniami podróży, mobilnym dowodem rejestracyjnym oraz płatnościami i bankowością. Dzięki dużemu doświadczeniu w tej dziedzinie COI przewodzi również pracom dotyczącym użycia mVRC.

Prace pilotażowe rozpoczęły się w październiku 2025 r. i potrwają dwa lata. W COI zakładamy, że rozwiązania wypracowane w projekcie staną się podstawą do podejmowania najlepszych decyzji dotyczących krajowych wdrożeń europejskich portfeli tożsamości cyfrowej oraz ich integracji z istniejącymi systemami. Liczymy również, że APTITUDE bezpośrednio przyczyni się do płynnego przejścia od fazy pilotażowej do operacyjnego wdrażania portfeli w całej Unii Europejskiej, dzięki czemu obywatele wkrótce zyskają bezpieczną, interoperacyjną i weryfikowalną tożsamość cyfrową uznawaną na całym jej obszarze.