Trzy wydarzenia, jeden dzień. Ważne rozmowy o cyfrowych usługach dla mieszkańców i samorządów

Dyrektor Centralnego Ośrodka Informatyki Radosław Maćkiewicz uczestniczył w Forward 2026 w Gdyni, jego zastępca Jacek Siemiończyk w Smart City Expo Poland w Warszawie, a dyrektor Pionu Operacji Tomasz Stojek w 6. Forum Miasteczek Polskich. Każdy z nich przedstawił inną perspektywę rozwoju cyfrowej administracji, od doświadczenia użytkownika po organizację i utrzymanie usług.

Dzień rozpoczęło otwarcie kongresu Forward 2026, połączone z wystąpieniem Radosława Maćkiewicza o mObywatelu i ePłatnościach. Dyrektor COI przedstawił kierunek rozwoju aplikacji, która z cyfrowego portfela dokumentów staje się coraz szerszą platformą usług publicznych.

Obywatel oczekuje od administracji podobnej wygody, jaką zna z bankowości elektronicznej czy zakupów przez internet. Chce łatwo znaleźć usługę, wykonać potrzebną czynność i uzyskać potwierdzenie. Nie powinien przy tym poznawać struktury urzędów ani samodzielnie łączyć kolejnych etapów obsługi. Z tej perspektywy o wartości cyfryzacji decyduje możliwość doprowadzenia sprawy do końca.

Praktycznym przykładem były ePłatności w mObywatelu. Informacja o zobowiązaniu, jego szczegóły, płatność i potwierdzenie tworzą jedną ścieżkę dostępną w aplikacji. Wystąpienie nawiązywało również do lokalnego zastosowania usługi: opłacania należności za wodę i ścieki przez klientów PEWIK Gdynia.

Prostota widoczna na ekranie wymaga jednak współpracy wielu systemów. Radosław Maćkiewicz zwrócił uwagę na odpowiedzialność COI za integrację, bezpieczeństwo i utrzymanie rozwiązań. Rozwój usług oznacza bowiem także codzienną pracę nad ich dostępnością i dostosowaniem do potrzeb użytkowników.

Następnie, podczas Smart City Expo Poland, Jacek Siemiończyk uczestniczył w debacie o systemach dziedzinowych, czyli oprogramowaniu wspierającym konkretne zadania urzędów. Rozmowa dotyczyła podziału ról między państwem a prywatnymi dostawcami oraz warunków, w których COI powinien tworzyć wspólne rozwiązania dla administracji.

Zastępca dyrektora COI przedstawił podejście oparte na współpracy. Państwo odpowiada za dane, standardy ich wymiany, bezpieczeństwo i ciągłość usług. Firmy technologiczne wnoszą doświadczenie oraz rozwiązania dostosowane do potrzeb samorządów. Wspólne zasady integracji pozwalają łączyć te kompetencje.

W debacie pojawiła się także kwestia niezależności administracji od pojedynczego dostawcy. Możliwość przeniesienia danych, jasne zasady integracji i zmiany oprogramowania powinny należeć do podstawowych warunków wyboru systemu. Kompetencje COI pozwalają budować rozwiązania o krajowej skali, ale decyzja o ich tworzeniu powinna wynikać ze wspólnych potrzeb instytucji i korzyści dla użytkowników.

Kolejna debata, z udziałem Tomasza Stojka, odbyła się na 6. Forum Miasteczek Polskich. Panel „Duże ambicje, mały budżet” dotyczył dostępu małych i średnich samorządów do nowoczesnych rozwiązań IT.

Dyrektor Pionu Operacji COI skupił się na praktycznych warunkach korzystania ze wspólnych usług. Mniejszy urząd nie musi samodzielnie budować całego zaplecza technologicznego. Może korzystać z infrastruktury i kompetencji utrzymywanych centralnie, a własne zasoby przeznaczać na organizację pracy i obsługę mieszkańców.

Przykładem był EZD RP w modelu SaaS, dostępny przez przeglądarkę i działający w Rządowej Chmurze Obliczeniowej. COI zapewnia warstwę infrastrukturalno-operacyjną usługi, a NASK rozwija system i wspiera wdrożenia. Po stronie urzędu pozostają przygotowanie pracowników, uporządkowanie obiegu dokumentów oraz zarządzanie uprawnieniami.

Tomasz Stojek poruszył również kwestię kosztów i odpowiedzialności za system po jego uruchomieniu. Przy wyborze rozwiązania trzeba uwzględniać aktualizacje, bezpieczeństwo, reagowanie na zakłócenia i utrzymanie przez cały okres użytkowania. Wspólne usługi mogą ograniczać ciężar techniczny po stronie samorządu, ale ich efekty zależą także od przygotowania organizacyjnego urzędu.