Smartfon, tablet i mądre wsparcie – jak wykorzystać technologię w edukacji?

Badanie pokazuje, że tam, gdzie zasady korzystania z sieci są ustalane wspólnie z rodzicami, dzieci lepiej dbają o higienę cyfrową i chętniej rozmawiają o trudnych sytuacjach w internecie (48 proc.).

Internet i narzędzia online stały się integralną częścią edukacji dzieci i młodzieży, zarówno w szkole, jak i poza nią. Wraz z upowszechnieniem technologii cyfrowych zmieniła się rola rodziców i opiekunów w procesie edukacji. Coraz mniej sprowadza się ona wyłącznie do kontroli czasu spędzanego przed ekranem, a coraz istotniejsze staje się  świadome towarzyszenie dziecku w cyfrowym świecie – rozmowy, wspólne odkrywanie treści i budowanie relacji opartej na zaufaniu.

I właśnie tego eksperci uczą dorosłych w ramach programu „Cyfrowe Mosty” – inicjatywy stworzonej przez Centralny Ośrodek Informatyki z myślą o wsparciu rodziców w towarzyszeniu dzieciom w internecie. To ważne, bo według badania COI  młodzi ludzie w kwestii cyfrowego świata najbardziej ufają swoim rodzicom (84 proc.) i nauczycielom (70 proc.)¹.

Dzisiejsze wyzwanie nie dotyczy już dostępu do technologii, lecz sposobu jej wykorzystania – tak, by realnie wspierała proces uczenia się, rozwój kompetencji i krytycznego myślenia. Jak podkreśla w podcaście “Cyfrowe Mosty” Kamil Śliwowski, trener i edukator medialny: – Nie da się dziś prowadzić edukacji na taką skalę wyłącznie analogowo. Narzędzia cyfrowe są potrzebne – pytanie brzmi, jak wybrać te, które naprawdę wspierają uczenie się.

Eksperci podkreślają, że dzieci nie oczekują od dorosłych perfekcyjnej znajomości technologii. Ważniejsze jest zaangażowanie i gotowość do uczenia się razem. Rodzic, który nie boi się powiedzieć „sprawdźmy to razem”, staje się dla dziecka wiarygodnym partnerem. To właśnie takie podejście buduje u młodych ludzi kompetencje, których nie da się nauczyć z aplikacji: krytyczne myślenie, odpowiedzialność i umiejętność oceny treści.

– Nie chodzi o to, by znać wszystkie odpowiedzi, ale by potrafić wspólnie z dzieckiem je znaleźć i zweryfikować. To daje młodym ludziom poczucie bezpieczeństwa i sprawczości w cyfrowym świecie – zauważa Kamil Śliwowski.

Rodzice mogą skutecznie wspierać edukację cyfrową w domu, planując czas nauki, ustalając jasne cele i ucząc dzieci weryfikowania informacji. Istotne jest też łączenie różnych form nauki – od wideo i quizów po doświadczenia praktyczne – oraz rozmowy z dzieckiem o tym, czego się uczy i co je ciekawi. Takie podejście sprzyja rozwijaniu krytycznego myślenia
i samodzielności, a jednocześnie pomaga zachować równowagę między nauką online a odpoczynkiem offline.

Jak pokazuje raport „Cyfrowe Mosty” – w 40 proc. polskich domów nie obowiązują żadne zasady dotyczące korzystania z internetu. Co więcej, tylko co dziesiąte dziecko ma poczucie, że w pełni uczestniczy w ustalaniu reguł ekranowych. Tymczasem badanie jasno wskazuje: tam, gdzie zasady są wypracowane wspólnie, dzieci lepiej radzą sobie z higieną cyfrową
i chętniej rozmawiają z rodzicami o trudnych sytuacjach w sieci (48 proc.)¹.

Edukacja cyfrowa jest procesem, który ma budować samodzielność, elastyczność i poczucie wpływu. Technologia może wspierać naukę, rozwijać pasje i ułatwiać zrozumienie świata – pod warunkiem, że nie sprowadza się wyłącznie do szybkich odpowiedzi i rozwiązywania zadań za dziecko. Największą wartością jest uczenie młodych ludzi świadomego korzystania z internetu oraz podejmowania decyzji o tym, z jakich narzędzi chcą korzystać i na jakich zasadach.

Więcej informacji nt. tego, jak wykorzystać technologie w nauce i rozwijaniu pasji znajduje się w trzecim odcinku podcastu „Cyfrowe Mosty” Centralnego Ośrodka Informatyki dostępnym na stronie www.programcyfrowemosty.pl. Inicjatywa jest realizowana we współpracy z partnerami: Fundacją Dbam o Mój Zasięg jako patronem merytorycznym oraz Ministerstwem Cyfryzacji i Rzecznikiem Praw Dziecka jako patronami honorowymi.

Jak mądrze wspierać edukację cyfrową dziecka w domu?

✔ Wybieraj sprawdzone źródła
– sprawdzaj autora treści i dostosowanie informacji do wieku dziecka
– ucz dziecko porównywania informacji w kilku źródłach

✔ Planuj czas nauki online
– stawiaj na krótkie, regularne sesje
– rób przerwy na ruch i odpoczynek

✔ Stosuj różne metody nauki
– notatki, mapy myśli, quizy
– dopasuj formę do potrzeb dziecka

✔ Rozmawiaj i wspieraj ciekawość
– zadawaj pytania
– odkrywajcie informacje razem

✔ Ustal jasne granice
– kontroluj treści edukacyjne
– korzystaj z narzędzi kontroli rodzicielskiej

✔ Dbaj o odpoczynek i regenerację
– planuj przerwy poza ekranem

***

¹Badanie w ramach inicjatywy „Cyfrowe Mosty” zostało przeprowadzone we wrześniu 2025 r. z wykorzystaniem techniki CAWI (Computer Assisted Web Interview). Próba badawcza wyniosła N=2.740 i objęła rodziców oraz ich dzieci w wieku 10–16 lat, a także zastosowano booster w postaci rodziców dzieci w wieku 7-9 lat. Dobór próby oparto na danych Głównego Urzędu Statystycznego, co pozwoliło zapewnić reprezentatywność grupy dorosłych pod względem struktury populacji rodziców w Polsce.